Hoe wij drempels wegnemen
Bij Het Nationale Theater geloven we dat iedereen naar theater moet kunnen. De Week van de Toegankelijkheid is een mooi moment om stil te staan bij het belang van toegankelijkheid en bij de mogelijkheden die ontstaan wanneer drempels verdwijnen. Met HNTonbeperkt zetten we ons daarom in voor een theaterervaring waarin zoveel mogelijk mensen zich welkom voelen en kunnen meedoen.
Toegankelijkheid raakt een grote groep mensen. Volgens cijfers van het CBS zijn bijna drie op de tien Nederlanders langdurig beperkt in activiteiten. Dat komt neer op ongeveer 4,7 miljoen mensen. Juist daarom zetten wij ons in voor een theaterervaring waarin meer mensen kunnen meedoen en samen verhalen kunnen beleven.
Theater beleven op je eigen manier
Toegankelijkheid kent veel vormen. Voor doven en slechthorenden zijn er voorstellingen met schrijftolken, tolken Nederlandse Gebarentaal, boventiteling en de LiveText-bril, waarmee gesproken tekst tijdens de voorstelling kan worden meegelezen. Daarnaast kan deze bril de gesproken tekst vertalen naar meer dan 220 talen.
Voor blinde en slechtziende bezoekers zijn er voorstellingen met live audiodescriptie door een blindentolk en audio-inleidingen die helpen bij de voorbereiding op een voorstelling. Bij verschillende voorstellingen worden tastbare maquettes of meet & feels ingezet, zodat de bezoekers het decor, de kostuums en de speelwereld ook kunnen ervaren door te voelen.
Meet & Feel bij het decor van Romeo en Julia. Foto: Caroline de Winter
Sommige bezoekers, jong én oud, hebben behoefte aan rust, voorspelbaarheid of extra informatie vooraf. Daarom bieden we bij verschillende producties een prikkelwijzer aan. Hierin staat aangegeven welke momenten mogelijk als intens of prikkelrijk kunnen worden ervaren. Daarnaast kun je in de Koninklijke Schouwburg voor, tijdens en na de voorstelling gebruikmaken van een rustruimte.
Willemijn Haasken, Programmaleider HNTonbeperkt: "Bij het toegankelijk maken van voorstellingen is het belangrijk dat je goed luistert naar de mensen die gebruikmaken van de toegankelijkheidsmiddelen. Bezoekers kunnen zelf het beste aangeven wat er nodig is om hun theaterbezoek mogelijk te maken. Dat varieert van het vooraf toesturen van een theatertekst aan iemand die slechthorend is tot innovatieve oplossingen zoals de LiveText-brillen. En er is meer mogelijk dan je denkt!"
Impressie theaterbezoek met LiveText bril
Ook het vinden van toegankelijke voorstellingen maken we zo eenvoudig mogelijk. In de agenda op de website kunnen bezoekers filteren op verschillende toegankelijkheidsvoorzieningen. Wie op de hoogte wil blijven van toegankelijke voorstellingen en ontwikkelingen rondom toegankelijkheid, kan zich aanmelden voor de nieuwsbrief over toegankelijk gemaakte voorstellingen.
Een theater voor iedereen
Toegankelijkheid staat niet los van de inclusieambities van Het Nationale Theater. Iedereen moet de kans krijgen om kunst en verhalen te beleven. Dat vraagt om aandacht, om luisteren naar ervaringen van bezoekers en om de bereidheid om steeds verder te leren en te verbeteren.
Onze inzet bleef niet onopgemerkt. Voor de inspanningen op het gebied van toegankelijkheid ontvingen wij in 2025 de Pluim voor toegankelijkheid van VoorAll (de Haagse belangenorganisatie voor mensen met een beperking). Een mooie erkenning, maar vooral een aanmoediging om te blijven zoeken naar manieren waarop meer mensen theater kunnen beleven.
Die aanpak vraagt om kennis, aandacht en investeringen. HNTonbeperkt wordt daarom mede mogelijk gemaakt door de Gemeente Den Haag, fondsen, partners en de Vrienden en Donateurs van Het Nationale Theater. Dankzij hun steun kunnen we blijven investeren in voorzieningen, maatwerk en expertise, zodat steeds meer mensen theater kunnen zien, horen of voelen op een manier die bij hen past.
Wil je daaraan bijdragen?
Toegankelijke voorstellingen
Tijdens de Week van de Toegankelijkheid zijn er twee toegankelijke voorstellingen te bezoeken in Theater aan het Spui. Is dit nu liefde van Ayşegül Karaca is te bezoeken met audiodescriptie voor blinde en slechtziende bezoekers. Voor IK BEN KAMER 15 van Speels Collectief is een prikkelwijzer beschikbaar, zodat bezoekers zich vooraf kunnen voorbereiden op mogelijke prikkelrijke momenten.
Agenda
No Limits Festival
Later dit najaar komen tijdens het No Limits Festival op 27 en 28 november veel van de uitgangspunten van HNTonbeperkt samen. Met toegankelijke voorstellingen en een podium voor theatermakers met een beperking laat het festival zien dat toegankelijkheid niet alleen gaat over het wegnemen van drempels, maar ook over ruimte maken voor nieuwe verhalen en perspectieven.