Schenken en nalaten aan cultuur: wat donateur Heleen Gall beweegt om theater te steunen
Ontmoeting, verdieping en talentontwikkeling. Drie waarden die voor Heleen Gall (79) onlosmakelijk verbonden zijn met theater. Al jarenlang reist ze vanuit Leiden naar Het Nationale Theater in Den Haag, waar ze niet alleen een trouwe bezoeker is, maar ook een betrokken donateur. Ze geniet van de voorstellingen en de ontmoetingen, maar wil ook dat toekomstige generaties met theater in aanraking komen. Ze onderzoekt inmiddels hoe ze culturele instellingen een plek kan geven in haar testament. In aanloop naar de Week van Nalaten aan Cultuur, van 2 tot en met 8 november, vertelt ze waarom ze Het Nationale Theater steunt en hoe ze nadenkt over schenken en nalaten.
Heleen Gall in de zaal van de Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Foto: Sander Foederer
Heleens belangstelling voor theater begon op jonge leeftijd. Vooral een concert van het Residentie Orkest, dat ze met haar basisschool bezocht, is haar bijgebleven. “Dat een school leerlingen op die manier met cultuur in aanraking bracht, was voor die tijd heel bijzonder.” Sindsdien is het theater een vaste waarde in haar leven.
Vanuit Leiden reist ze regelmatig naar Den Haag, vaak in haar eentje. Met vrienden naar het theater gaan vraagt soms om wat planning: agenda's moeten op elkaar worden afgestemd en niet iedereen kan op dezelfde avond. Bij Het Nationale Theater ontmoette ze andere bezoekers die ook alleen kwamen. Daaruit ontstonden nieuwe contacten. “En zo raak je ook aan de praat en spreek je af om een volgende keer bijvoorbeeld samen te gaan. Het is heel vrijblijvend, maar we maken ook uitstapjes naar elders.”
Van bezoeker naar betrokken gever
Heleen steunde Het Nationale Theater al als Vriend, een vorm van donateurschap, toen ze tijdens de coronaperiode besloot haar bijdrage te vergroten. Ze zag hoe zwaar de organisatie het had en werd lid van de Shakespearekring, een groep theaterliefhebbers die Het Nationale Theater met een grotere financiële bijdrage steunt en als dank samen voor een aantal voorstellingen wordt uitgenodidgd. “De coronaperiode gaf de doorslag, al had het idee om meer te schenken eerder al wel gespeeld.” Via de Shakespearekring kwam ze bovendien in contact met andere theaterliefhebbers, met wie ze voorstellingen bezoekt en na afloop verder praat.
Naast Het Nationale Theater steunt Heleen twee Leidse musea en een Universiteits Fonds. Via dat fonds draagt ze bij aan studiebeurzen waarmee studenten ervaring kunnen opdoen in het buitenland. Tijdens bijeenkomsten hoort ze van studenten zelf wat die steun voor hen betekent.
Welke organisaties ze steunt, kiest Heleen heel bewust. Niet alleen de activiteiten tellen mee, maar ook de manier waarop een instelling met mensen omgaat. Ze let op de omgang tussen medewerkers en de houding van de directie. “Ik kijk of de mensen vriendelijk zijn en op een goede manier met elkaar omgaan.” Persoonlijk contact vindt ze minstens zo belangrijk: “Ik vind het heel fijn om een aanspreekpunt te hebben, dat een organisatie een gezicht heeft.”
.jpg)
Heleen Gall in gesprek tijdens interview. Foto: Sander Foederer
Nu geven en nadenken over later
Schenken tijdens haar leven heeft voor Heleen een belangrijk voordeel: ze blijft betrokken bij de instellingen die ze ondersteunt en kan zelf ervaren wat haar bijdrage mogelijk maakt. “Ik heb er nu nog plezier van met alle leuke dingen die erbij komen kijken. Dan heb je er zelf ook wat aan.”
Ook bij het nadenken over haar nalatenschap spelen persoonlijke omstandigheden een rol. Heleens partner is overleden en ze heeft geen kinderen. Haar familie heeft bovendien aangegeven dat ze liever zien dat ze haar geld besteedt aan dingen die voor haar belangrijk zijn. Inmiddels weet ze welke organisaties ze wil steunen en onderzoekt hoe ze haar nalatenschap wil verdelen. Vooral talentontwikkeling spreekt haar aan. Het idee dat jonge mensen dankzij haar steun nieuwe kansen krijgt, vindt ze belangrijk.
Heleen begrijpt dat nalaten niet voor iedereen een gemakkelijk gespreksonderwerp is. Daarom spreekt een persoonlijke, vrijblijvende uitnodiging haar meer aan dan een nadrukkelijke oproep. Zelf bezocht ze een bijeenkomst over schenken en nalaten die Het Nationale Theater samen met Museum Beelden aan Zee en het Residentie Orkest organiseerde. Ze sprak er met anderen die zich in hetzelfde onderwerp verdiepen. “Je hoort andere inzichten, kunt erover praten en je hebt hetzelfde doel.”
Benieuwd naar de mogelijkheden? Vraag onze gratis brochure over nalaten aan of neem contact op met Elsbeth de Witt Wijnen, relatiemanager bij Het Nationale Theater, voor een persoonlijk en vrijblijvend gesprek. Je kunt haar bereiken via 06 13 70 83 98 of via elsbethdewittwijnen@hnt.nl.
Meer dan een avond uit
Heleen waardeert de afwisseling in het programma van Het Nationale Theater, van klassiek repertoire tot eigentijdse voorstellingen. Operation Hellfire maakte indruk op haar, net als de voorstelling Soekarno, die ze bezocht met een vriendin die in Indonesië is geboren en daar veel heeft meegemaakt.
Vooral de gezamenlijke ervaring maakt een theaterbezoek voor Heleen bijzonder. “Ik dacht: wat heerlijk dat ik hier mag zitten en dit mee mag maken.” Juist het samenzijn met andere bezoekers maakt voor haar het verschil. “Naar de tv kijken is ook leuk hoor, maar dat is zo'n kastje. En in het theater zit je met allemaal gelijkgestemden in de zaal.”
Al die jaren als theaterbezoeker hebben Heleen ook bijzondere ervaringen opgeleverd. Tijdens de voorstelling Every Brilliant Thing werd ze bijvoorbeeld onverwacht bij het spel betrokken. Het publiek zat op het toneel en Heleen kreeg een kleine rol. “Ik moest even slikken en dacht: nou vooruit.” Uiteindelijk kreeg ze er plezier in. De volgende dag werd ze op de markt in Leiden aangesproken door een vrouw die haar tijdens de voorstelling had gezien.
Een bredere blik op de wereld
Vooral de kansen die cultuur aan jonge mensen kan bieden, houden Heleen bezig. Ze vindt het belangrijk dat jongeren hun talent kunnen ontdekken en ontwikkelen. Daar is volgens haar niet altijd een grote bijdrage voor nodig. “Vaak is dat niet eens heel veel geld, terwijl dat voor hen wel veel geld is.”
Theater biedt Heleen verdieping, nieuwe inzichten en soms ook afleiding van wat er in de wereld gebeurt. Dat hoeft niet altijd een vrolijke voorstelling te zijn. “Soms kom je tijdens zo'n toneelstuk bij hele andere gedachten. Dat je denkt: oh, zo kan je er ook naar kijken.”
Heleen hoopt dat theater zich blijft ontwikkelen en dat nieuwe generaties de weg naar theater weten te vinden. Wat ze toekomstige bezoekers gunt, vat ze samen: “Hopelijk blijven mensen met veel plezier naar het theater komen, hebben ze een leuke en mooie avond en gaan dan vol ervan weer naar huis."