Operation Hellfire: de bronnen
Voor Operation Hellfire doken schrijvers Joeri Heegstra en Max Wind gedurende twee jaar diep in de wereld van internationaal recht en geopolitieke machtsverhoudingen. Hier delen we een selectie van hun vooronderzoek en bronnen die de acteurs en het artistieke team bij het repetitieproces hebben gevoed en gevormd.
Boeken
De droom van Den Haag - Benjamin Duerr
In 1899 werd de eerste Haagse Vredesconferentie georganiseerd, acht jaar later de tweede. Tegen de achtergrond van oplopende geopolitieke spanningen probeerden diplomaten, juristen en vredesactivisten voor het eerst regels te formuleren voor oorlogsvoering, internationale geschillenbeslechting en ontwapening. Duerr laat zien hoe 125 jaar geleden de basis werd gelegd voor instituties die vandaag nog bestaan. Tegelijkertijd toont hij hoe idealisme ook toen al botste op staten die hun macht niet wilden inperken.
De belangrijkste machine ter wereld - Diederik Baazil en Cagan Koc
Computerchips zijn essentieel voor AI, surveillancesystemen en wapens. En voor de meest geavanceerde chips zijn de machines van het Nederlandse ASML onmisbaar. Dat maakt de voormalige startup uit Veldhoven tot een cruciale pion in de geopolitieke machtsstrijd tussen de VS en China om technologische dominantie. In het Witte Huis en tijdens diplomatieke topontmoetingen wordt besloten wie toegang krijgt tot deze technologie — en wie niet. Exportrestricties, economische druk en dreigingen tonen hoe nauw technologie, veiligheid en macht verweven zijn.
Hellfire from Paradise Ranch - Joseba Zulaika
Wat betekent het om vanaf duizenden kilometers afstand te doden, via satellietbeelden, algoritmes en live videofeeds? Vanuit Creech Air Force Base in Nevada spreekt Joseba Zulaika met dronepiloten, militairen en activisten. Hij laat zien hoe de “war on terror” geweld heeft verplaatst naar controlekamers, maar daarmee niet minder menselijk heeft gemaakt. Drone-operators ervaren een paradoxale nabijheid: hun slachtoffers zien ze van dichtbij op schermen, terwijl ze zich fysiek op een ander continent bevinden. Zulaika ontleedt de morele logica en psychologische tol van een oorlog die klinisch lijkt, maar diep ontwrichtend werkt.
A History of Bombing - Sven Lindqvist
Sinds 1911 zijn luchtaanvallen niet meer weg te denken uit de militaire strategie. De eerste bombardementen uit de lucht ontstonden niet plotseling tijdens de wereldoorlogen, maar vinden hun wortels in koloniale oorlogvoering. Bombarderen is in moderne oorlogsvoering niet alleen een tactiek, maar een denkwijze waarin afstand en ontmenselijking structureel zijn ingebouwd. Het internationale recht heeft vanaf de vroege 20e eeuw pogingen gedaan om grenzen te stellen aan een wapen dat per definitie geen onderscheid maakt.
East West Street - Philippe Sands
De familiegeschiedenis van auteur Philip Sands is verweven met de ontstaansgeschiedenis van de juridische begrippen ‘genocide’ en ‘misdaden tegen de menselijkheid’. Terwijl hij de sporen van zijn eigen familie volgt door het door de nazi’s bezette Oekraïne, onderzoekt Sands hoe juristen Raphael Lemkin en Hersch Lauterpacht het recht inzetten om de gruwelen van de twintigste eeuw te benoemen en juridisch te vatten.
Het Barre Land - Robert Kaplan
Kaplan beschrijft de huidige wereldorde als een tijdperk van permanente crisis. Regionale conflicten hebben mondiale gevolgen, economische afhankelijkheden worden strategisch ingezet en verschuivende machtsverhoudingen creëren een fragiele en onzekere balans. Met verwijzingen naar T.S. Eliots The Waste Land en de Weimarrepubliek schetst hij een wereld van toenemende politieke fragmentatie die de naoorlogse liberale orde uitholt.
Nieuwsartikelen
De rechter aan het einde van Europa
Yanis Varoufakis (De Groene Amsterdammer, 8 december, 2025) - Toen het Internationaal Strafhof in 2024 een arrestatiebevel uitvaardigde tegen Benjamin Netanyahu, plaatsten de Verenigde Staten de Franse ICC-rechter Nicolas Guillou op een sanctielijst. De gevolgen zijn groot: Guillou is feitelijk uitgesloten van de westerse digitale infrastructuur, inclusief het bancaire systeem. De Europese regeringen reageerden nauwelijks. Lees het hele artikel aan het einde van Europa
The Kill Chain
Cora Currier (The Intercept, 15 October, 2015) - Op basis van gelekte militaire documenten maakt Cora Currier het geheime besluitvormingsproces achter Amerikaanse drone-aanvallen inzichtelijk. Selectie van doelwitten steunt vaak op gebrekkige of onvolledige inlichtingen, terwijl aanvallen binnen een vooraf goedgekeurd tijdsvenster moeten worden uitgevoerd. Een systeem dat precies en juridisch sluitend lijkt, blijkt in de praktijk kwetsbaar voor dodelijke vergissingen. Lees het hele artikel The Kill Chain
Obama’s Covert Drone War in Numbers: Ten Times More Strikes than Bush
Jessica Purkiss en Jack Serle (The Bureau of Investigative Journalism, 17 januari 2017) - In de twee ambtstermijnen van president Obama was het aantal lucht- en drone-aanvallen ruim tien keer hoger dan onder George W. Bush. Vooral Pakistan, Jemen en Somalië werden in de ‘covert war on terror’ zwaar getroffen. Ondanks verklaringen van het Witte Huis over de precisie van drones tonen de gegevens aan dat onschuldige levens toch te vaak getroffen werden. Lees het hele artikel Obama's Covert Drone War in Numbers
‘Als Trump Groenland binnenvalt, is dat het einde van de NAVO. En dan staan de VS er in een toekomstig conflict alleen voor’
Derix en Rob Schoof (NRC Handelsblad, 16 januari 2026) - Oud-Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn reflecteert op de koers van de Verenigde Staten onder Donald Trump en de gevolgen voor Europa. Een mogelijke annexatie van Groenland zou feitelijk het einde van de NAVO betekenen. Berlijn schetst een fundamenteel dilemma: Europa is militair en technologisch sterk afhankelijk van de VS, maar kan zich niet langer permitteren om die afhankelijkheid kritiekloos te accepteren. Lees het hele artikel Als Trump Groenland binnenvalt
Thucydides, Hitler en Trump: alleen het recht van de sterkste doet ertoe
Bart Funnekotter (NRC Handelsblad, op 8 januari, 2026) - Het principe van het recht van de sterkste (might is right) triomfeert door de geschiedenis heen telkens boven juridisch en moreel besef: van Thucydides, via Cicero, Machiavelli, Hobbes en Hugo de Groot tot aan Darwin, Nietzsche en Hitler. Hoe verhouden de klassieken zich tot het huidige beleid van de VS onder Trump, waar juridische of morele legitimatie vaak terzijde wordt geschoven ten gunste van brute macht? Lees het hele artikel Thucydides, Hitler en Trump
Films en documentaires
War and Justice - Michele Gentile & Marcus Vetter
Deze documentaire volgt de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof en toont de uitdagingen bij het vervolgen van oorlogsmisdaden. Het laat zien hoe internationale rechtspraak functioneert te midden van politieke druk en geopolitieke belangen. War and Justice te koop
Dr. Strangelove - Stanley Kubrick
Uitgebreide research vormde de basis voor deze inktzwarte satire uit 1964. De paranoïde generaal Jack D. Ripper start een nucleaire aanval op de Sovjet-Unie. Terwijl de Amerikaanse president in de War Room probeert de bommenwerpers terug te roepen, escaleert de situatie: de Sovjets blijken te beschikken over een ‘doomsday device’ dat als tegenreactie al het leven op aarde zal vernietigen. De sinistere Dr. Strangelove ziet in de dreigende nucleaire apocalyps juist een kans. Nu kan de elite een nieuwe wereldorde stichten. Kubricks film was een grote inspiratiebron voor de schrijvers van Operation Hellfire. Trailer Dr. Strangelove
Te koop/huur via meerdere streaming platformen (waaronder Youtube, Apple Tv, Amazon Prime)
Fail Safe - Sidney Lumet
Deze wordt vaak gezien als een serieuze tegenhanger van Dr. Strangelove. Amerikaanse militaire en politieke leiders ontdekken dat een fout in het systeem een nucleaire aanval op de Sovjet-Unie in gang heeft gezet. Terwijl zij wanhopig proberen de bommenwerpers terug te roepen, laat de film zien hoe technologische systemen, menselijke fouten en militaire protocollen een wereldwijde ramp kunnen veroorzaken. Trailer Fail Safe
Te koop/huur bij Apple Tv
Don't Look Up - Adam McKay
Twee astronomen ontdekken een komeet die op koers ligt om de aarde te vernietigen. In een komische satire zien we hoe politiek, media en persoonlijke belangen de aanpak van een existentiële dreiging ondermijnen. Trailer Don't Look Up
Te zien op Netflix
First Kill - Coco Schrijber
In deze documentaire vertellen Vietnam-Veteranen over hun oorlogservaringen en de verontrustende aantrekkingskracht van geweld en oorlog. Schrijber confronteert kijkers met de vraag: schuilt in ieder mens een potentiële moordenaar? Bekijk First Kill op YouTube
Full Metal Jacket - Stanley Kubrick
Een groep Amerikaanse mariniers wordt gevolgd, van de meedogenloze training door hun drill-instructeur tot hun ervaringen aan het front in Vietnam. Kubrick toont hoe militaire discipline, groepsdruk en geweld zowel de individuen als het collectief vervormen, en legt de ontwrichtende en absurdistische kanten van oorlog bloot. Trailer Full Metal Jacket
Te zien op Amazon Prime en te koop/huur op Youtube en Apple Tv
Crazy - Heddy Honingmann
Deze documentaire volgt Nederlandse militairen die zijn uitgezonden naar verschillende conflictgebieden en vertelt hun ervaringen aan de hand van de muziek die zij daar luisterden. Via deze persoonlijke verhalen laat de film zien hoe soldaten omgaan met angst, geweld en heimwee, en welke rol muziek daarbij kan spelen. Bekijk Crazy op NPO Doc
F-35: Onder Trumps vleugels
Hoe afhankelijk is ons leger van Amerika? Deze serie maakt dat inzichtelijk, door de ontwikkeling, aanschaf en politiek te volgen rondom het gevechtsvliegtuig F-35. Bekijk F-35: Onder Trumps vleugels op NPO Start