Atropa

Theater Utrecht | Naomi Velissariou
wo 30 nov - do 1 dec
wo 30 nov 2022
-
do 1 dec 2022

In Atropa worden de taboes van een generatie, die gekenmerkt wordt door haar zucht naar emancipatie, bezongen in een taal die zij het best verstaat: die van pompende beats en messcherpe poetry. Atropa vertelt het verhaal van de oorlog om Troje en verenigt zowel qua thematiek als taal het klassieke en het hedendaagse in zich. Schrijver Tom Lanoye transformeerde het eeuwenoude verhaal van de strijd tussen oost en west tot een kritiek op hedendaags imperialisme. De door mannen gevoerde oorlog gaat in Atropa ten koste van de vrouw, die kind, liefde, lijf en grond verliest aan haar onderdrukker. Griekse vrouwen staan oog in oog met Trojaanse vrouwen, die na de bezetting van hun stad de dood verkiezen boven een leven in onderdrukking. Aan het eind van de oorlog is het aan de enige man om de waarden van de overlevenden overtuigend te verdedigen. 

Atropa is een bacchanaal van taal en muziek waarin de strijd om de macht plaatsmaakt voor een viering van de kwetsbaarheid. Voor hun regiedebuut als makers in de grote zaal, bouwen Naomi Velissariou en Floor Houwink ten Cate die zaal om tot een arena van muzikaal geweld en beeldend spektakel. Het publiek komt in de scenografie van Dennis Vanderbroeck binnen handbereik van de tragedie. Lanoyes ultra ritmische messteken van taal worden gewet aan het sounddesign van Joost Maaskant en Jimi Zoet, dat varieert tussen de genres techno, doom en hardcore tot aan hip hop, trap en drill. De kostuums van MAISON the FAUX maken van het strijdtoneel een female death fashion show. 
 
*Intersectionaliteit (ook wel kruispuntdenken) is het fenomeen dat "maatschappelijke ongelijkheid zich voordoet langs verschillende assen, die elkaar snijden"; de notie dat individuen in een samenleving onderdrukking ondervinden op grond van een veelvoud van factoren.

De paradox der vrede is dat ze veroverd moet worden. Met geweld.

Tom Lanoye

Over de tekst

‘Atropa. De wraak van de vrede.’ werd in 2008 geschreven door Tom Lanoye en ging in datzelfde jaar in première op het festival van Avignon in een regie van Guy Cassiers. In 2012 won Lanoye de prijs voor podiumteksten, omdat hij in Atropa “zoekt naar de wortels van het kwaad dat oorlog en geweld heet” en daarbij “het spel van de macht analyseert”, aldus de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. In de versie van Velissariou en Houwink ten Cate is Atropa een tragedie zoals zij bedoeld is: een talige viering op muziek, ter ere van hedendaagse goden. 

Over de makers

Naomi Velissariou en Floor Houwink ten Cate werken al 5 jaar samen in verschillende constellaties, onder meer aan de producties Sontag (2017), The HM Concert (2019) en Pain Against Fear (2020). Voor Atropabundelen ze de krachten in een co-regie, hun gezamenlijke bestorming van de grote zaal.  
 
Eerder maakte Naomi Velissariou met Joost Maaskant het muziektheaterdrieluik PERMANENT DESTRUCTION, dat werd ontvangen als een reeks “intense, schizofrene theaterconcerten die hoofd en lijf uiteenscheuren”. Voor het eerste deel (The SK Concert) kreeg Naomi de Regieprijs 2019. Voor het laatste deel (Pain Against Fear), ontving ze de Theo d’Or 2020-2021, de belangrijkste toneelprijs van Nederland. Floor Houwink ten Cate maakte de door pers en publiek bejubelde muziektheatervoorstellingen Merkel (Nineties Productions & Orkater, 2019), One Man Show en Sea of Silence (Frascati Producties, 2021/2022). Tijdens het Holland Festival van 2022 wordt haar klimaatneutrale opera A Play for the Living in a Time of Extinction gepresenteerd.

Credits

Concept Naomi Velissariou | Tekst Tom Lanoye | Regie Naomi Velissariou en Floor Houwink ten Cate | Sound design Joost Maaskant en Jimi Zoet | Scenografie Dennis Vanderbroeck | Kostuumontwerp MAISON the FAUX | Spel Annelinde Bruijs, Thibaud Dooms, Denise Jannah, Vanja Rukavina, Jasmine Sendar, ‘Ntianu Stuger, Adanna Unigwe, Naomi Velissariou | Lichtontwerp Tim van 't Hof | Geluidsontwerp Sander van der Werff | Atropa is een coproductie tussen Theater Utrecht, Toneelhuis Antwerpen, Orkater, De Grote Post en Stichting Naomi Velissariou en wordt mede mogelijk gemaakt door Prins Bernhard Cultuurfonds en Ammodo.